Overleg:Volksfiguren

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken

Privacy schendend en overdreven algemeen[bewerken]

Zeer vele roepnamen en wellicht enige al dan niet zo best gespelde echte namen komen klaarblijkelijk letterlijk uit mechelenblogt (2006). De recentere wet op de privacy verbiedt minstens een deel van de vermeldingen. Enkele van de m.i. meest ongepaste zwierde ik eruit; de overige dienen spoedig nagekeken en verantwoord door de plaatser, als die alsnog de wet zouden kunnen overtreden worden ze best door de verantwoordelijke beheerder van de site gewist.

Overigens, wie Abraham volgt om mosterd te halen, zet best een bril op: Volgens deze greep uit 'Oude Mechelse Volksfiguren' bleken o.a. volgende verbeteringen nodig: Uiteraard 'Sooitje' i.p.v. "Sooite"; 'Karno' had een langere toenaam; niet Jommeke hakkelde, maar zijn vader; Desiré werd Dizze genoemd; den Ulleklont i.p.v. den "Ullekont"! Overigens ware het voor dat laatste geval in 't Mechels "d'Ullekont" geweest.)

Een al te groot aantal namen lijken de uiterst alledaagse toenamen van een willekeurig gekozen buurt, niet meteen "Volksfiguren" van Mechelen maar doodgewone volksmensen die buiten hun straat nagenoeg onbekend waren. Alle volksmensen bezochten zeer geregeld de stamkroeg in hun buurt en kwamen op straat. Zo ook leefden blijkbaar ene Pierre Wyns en een Rikske Verheyden net als duizenden anderen te Mechelen; allicht zelfs een vijftal Rikskes Verheyden want dat lijkt een nogal veel voorkomende naam - om van roodharige Virginies en stoeltjesmadammekes nog te zwijgen.— SomeHuman 2012-08-05 05:00-19:57 (UTC=CEST-2)

We werken hier met een soort principe (anders dan Wikipedia) dat er eerst klachten moeten komen op privacyschending vooraleer we iets zullen verwijderen. Je kunt dat vreemd vinden, maar ik vind maar dat mensen moeten begrijpen dat we het wetboek niet op de voet volgen. Als we het hele kluwen van auteursrechten op Mechelen Mapt zouden toepassen, kunnen we wellicht de helft gewoon verwijderen. Dit doen we niet zomaar zonder overleg met betrokkenen, omdat we op die manier waardevolle informatie voor het collectieve geheugen ten gunste van 1 entiteit (of in het verleden: de hoogste bieder) moeten verwijderen. Ik zou dus niet te veel weghalen | Cartoonist | Contact | 8 aug 2012 12:21 (UTC)

Beire Lutte[bewerken]

'Den Beire Lutte', inzake uitgesproken als Beirɘ Lüttɘ, klinkt me wel bekend in de oren en verwees zeer zeker naar een bepaalde persoon, al was het iemand van voor mijn tijd. Uiteraard was 'Beirɘ' het alledaagse Mechels equivalent van Bert. Het kan Bert de Vechtersbaas geweest zijn: 'lüt' betekent gevecht, van het Franse lutte, lüttɘ is te Mechelen een ander woord voor vechten, inzake worstelen. Maar het kan ook ietsje anders in mekaar gezeten hebben: op kermissen werd destijds aan beerworstelen gedaan, en dat worstelen met een beer alsook het meervoud bere(n)gevechten klinken in 't Mechels exact als de toenaam. Kent iemand nog de oorsprong van de naam? In geen geval 'beerworstelaar' want daartoe ontbrak minstens een 'r', eigenlijk 'eur' ('lutteur' wordt uitgesproken als lüttuir).— SomeHuman 2012-08-05 06:45 (UTC=CEST-2)

Pere-n-Ivo[bewerken]

Oorspronkelijk in de lijst bij Hanswijkenhoek als "Peeren Ivau" gevonden, doch stellig al gehoord als Peirɘn Ievou.

  • De tussen-'n' is nodig om ɘ en ie te koppelen, hoeft geen datief te zijn (en is in het Mechels geen meervoud).
  • Voor het Franse père, worden twee Mechelse uitspraken gehoord:
"'k em ɘr mɘnɘ pεεrɘ me gɘzeen"
"'k em ɘr mɘnɘ peirɘ me gɘzeen"
  • peirɘ is ook slaan of slaag
  • peirɘ zijn ook peren, vruchten

Aldus kan de naam verklaard worden als:

  1. Vader Ivo
  2. Pater of priester Ivo, maar dan zou ik aan Ivo Cornelis (1887-1958) denken; die kwam echter uit Niel.
  3. Ivo die er graag of flink op klopt
  4. Ivo die peren verhandelt, verbouwt of lust

'Ivo kan, behalve de voornaam Ivo, eventueel iets te zien hebben met de uitroep in het Sinte-Mette-lied Voorlopig spelde ik het als "Pere'n Ivo" en met de cursor erover leest men de Mechelse uitspraak. Ik blijf me wel afvragen wat de herkomst is, en of er niet iets interessant over te vertellen valt want er moet een reden zijn waarom ik ooit over iemand van ver uit mijn buurt hoorde spreken.— SomeHuman 2012-08-06 14:38 (UTC=CEST-2)

Dat weglatingsteken lijkt me overbodig, want het kan ook als een afkorting van "en" begrepen worden. Waarnaar je verwijst is inderdaad geen datiefuitgang, maar een simpele verbindingsletter voor de eloquentie zoals ze in het Frans a-t-il bij inversies hebben. Als je dit toch graag aan de lezer duidelijk wilt maken, stel ik voor een sterretje/voetnoot te plaatsen (onder de naam "taaleigen welluidendheid" o.i.d.).
Wat de betekenis betreft, weet ik niets zeker. Meest waarschijnlijk een van de eerste twee betekenissen. De statustitel "peire" kan zoals je zegt verwijzen naar een geestelijke en het zou me niet verwonderen of hiermee dé Ivo Cornelis wordt bedoeld. Hij was invloedrijk, past in de tijdsgeest van de andere volksfiguren en er zijn weinig andere bekenden in Mechelen die Ivo heetten. Echter, het enige wat deze persoon met de wijk verbindt is de gelijknamige straat. Volgens mij heeft Cornelis hier nooit gewoond | Cartoonist | Contact | 8 aug 2012 15:20 (UTC)
@Cartoonist: Als we een datief kunnen uitsluiten, is de 'n' inderdaad een tussenmedeklinker ongeacht de herkomst van peirɘ. In dialectschrift spelde ik die ook elders steevast met koppeltekens, net als in je Franse voorbeeld; dat laat in nagenoeg alle gevallen het best toe de betekenisgevende termen te herkennen en te begrijpen. Ik plaats zodadelijk de beide koppeltekens in de AN benadering, zonder uitleg (niet echt nodig, zou toch te veelvuldig hoeven en die staat wel in de nochtans onder Volksbuurten niet gelinkte pagina 'Mechels dialect/spelling'); voor toekomstige referentie ook in de hoofdstuktitel hierboven.
SomeHuman 2012-08-10 12:33 (UTC=CEST-2)
Het verband met de Hanswijkenhoek is hoe dan ook twijfelachtig: ook in dat hoofdstuk staat 'De Neus' als gewoond hebbende in de Stassartstraat, dus intra muros. Dat lijstje is er blijkbaar eentje met al de toenamen die 'iemand uit de Hanswijkenhoek' ooit vernam. Zodra die sectie uitgezift en/of deels verplaatst raakt, wordt ze best hernoemd "Wijk: Coloma". Voor het Sleutelstraatje lijkt me daarentegen (vrijwel) deur per deur elke destijdse volwassen bewoner belicht.
SomeHuman 2012-08-10 12:46-12:51 (UTC=CEST-2)
Pere-n-Ivo was bij alfabetisch klasseren in één versie op twee plaatsen opgedoken, m.a.w. ten onrechte even in de (ook lange) lijst van Hanswijkenhoek geplaatst en snel goed geplaatst door Ctrl-C/Ctrl-V i.p.v. door Ctrl-X/Ctrl-V. Later werd allicht verondersteld dat de specifieke plaats op enige grond gesteund was en gewist uit de goede, algemene lijst. Overigens, Peiren is ook een familienaam die in Mechelen voorkomt. Hoe heet jij, manneke? Peiren, Ivo. Ah, PeirenIvo... Met de hier ongebruikelijke voornaam die met een klinker begint, kan de makkelijke uitspraak blijven 'plakken' zijn. Of dus een van de eerdere verklaringen. Ik vond geen bron, hij stond reeds in de eenvoudige lijst samen met de allereerste namen.
SomeHuman 2012-10-30 00:49 (UTC=CEST-2)