Maria-Theresia van Oostenrijk

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken
English.gif Empress Maria Theresia

Maria Theresia van Oostenrijk (Wenen 13 mei 1717 – aldaar 29 november 1780), aartshertogin van Oostenrijk, koningin van Hongarije en Bohemen van 1740 tot 1780, Duits keizerin van 1745 tot 1765. Zij gaf onder meer de opdracht om de infanteriekazerne te bouwen die later bekend werd als de Kazerne Dossin.

Leven

Maria Theresia was een dochter van keizer Karel VI uit het Huis Habsburg en Elisabeth Christine von Braunschweig-Wolfenbüttel. Karel VI's enige mannelijke troonopvolger, Leopold Johan, stierf als kind in 1716. Karel had echter in 1713 de Pragmatische Sanctie afgekondigd, die het toeliet dat een dochter de Oostenrijkse troon besteeg.

Veel Europese monarchen gingen akkoord met deze sanctie wanneer ze werd afgekondigd, maar wanneer deze werd uitgevoerd, en dus wanneer Maria Theresia de troon wilde bestijgen, vielen Beieren en Pruisen toch aan en begon de Oostenrijkse Successieoorlog. In deze oorlog verloor Maria Theresia Silezië aan Frederik II van Pruisen. Maria Theresia heeft Frederik deze laffe roofoverval nooit vergeven, hetgeen in 1756 tot een nieuwe oorlog zou leiden.

Op dat moment was Maria Theresia getrouwd met Frans I van het Heilige Roomse Rijk, hertog van Lotharingen, met wie ze zestien kinderen kreeg. Haar jongste dochter was Maria Antonia, die later als Marie-Antoinette de vrouw zou worden van Lodewijk XVI van Frankrijk.


Politiek

Maria Theresia's vader had aangenomen dat zij het besturen van het land zou overlaten aan haar man, en had haar daarom niets geleerd over het besturen van een rijk. Daarom werd ze gedwongen alles op zichzelf te leren. Wannneer de Oostenrijkse Successieoorlog uitbrak was de Oostenrijkse schatkist bijna leeg, en was het leger zwaar onderbemand.

Ze verdubbelde het aantal troepen in haar leger, reorganiseerde de belastingen zodat het leger en de regering een stabiel jaarlijks inkomen zouden hebben, en centraliseerde de regering. Deze hervormingen kwamen de economie ten goede. In 1752 stichtte ze een militaire academie, in 1754 stichtte ze een school voor toekomstige ingenieurs en in 1776 een, in België, nog steeds actieve stichting voor de kinderen en weduwen van militairen en lagere officieren van haar troepen . Op aanraden van haar kanselier, Wenzel Anton von Kaunitz, verbrak ze haar alliantie met het Verenigd Koninkrijk, en verbond zich met Rusland en Frankrijk ("Renversement des Alliances"). In 1756, wanneer ze haar leger sterk genoeg achtte, plande ze een inval in Pruisen. Frederik II was haar echter voor, en viel Hertogdom Saksen|Saksen binnen. Het beginschot van de Zevenjarige Oorlog (18e eeuw)|Zevenjarige Oorlog was zo gegeven. De oorlog eindigde in 1763 wanneer Maria Theresia het Verdrag van Hubertusberg tekende, waarbij ze het Pruisische gezag over Silezië erkende.

Haar man stierf twee jaar later. Haar toewijding aan haar man was zo groot dat ze zich vanaf zijn dood enkel in rouwkleren hulde tot haar eigen dood 15 jaar later. Ze begon zich ook meer toe te leggen op het behouden van de vrede dan op het heroveren van Silezië. Ze erkende ook Jozef II, haar oudste zoon, als co-regent en keizer. Ze gaf hem echter beperkte macht, aangezien ze vond dat hij te arrogant en onvoorzichtig was.

Ze stierf in 1780, en was de enige vrouw in de 650-jaar lange Habsburg-dynastie.


Kinderen

Maria Theresia schonk het leven aan 16 kinderen (11 meisjes, 5 jongens).

  • Maria Elisabeth (* 5 februari 1737; † 7 Juli 1740)
  • Maria Anna van Habsburg-Lotharingen|Maria Anna (* 6 oktober 1738; † 19 november 1789) bleef ongehuwd
  • Maria Karolina (* 12 januari 1740; † 25 januari 1741)
  • Jozef II van het Heilige Roomse Rijk (* 13 maart 1741; † 20 februari 1790), keizer van het Heilig Roomse Rijk
  • Maria Christina van Oostenrijk (1742-1798)|Marie Christine (* 13 mei 1742; † 24 juni 1798), vanaf 1766 gehuwd met hertog en landvoogd der Oostenrijkse Nederlanden Albert Casimir van Saksen-Teschen (1738-1822)
  • Marie Elisabeth van Oostenrijk (* 13 juli 1743; † 25 september 1808), Abdis te Innsbruck
  • Karel Jozef (* 1 februari 1745; † 18 januari 1761)
  • Maria Amalia van Oostenrijk (Parma)|Maria Amalia (* 26 februari 1746; † 18 juni 1804), vanaf 1769 gehuwd met hertog Ferdinand (Parma)|Ferdinand van Parma (1751-1802)
  • Leopold II van het Heilige Roomse Rijk (* 5 mei 1747; † 1 maart 1792)
  • Karolina (*/† 17 september 1748)
  • Johanna Gabriela (* 4 februari 1750; † 23 december 1762) - verloofd met Ferdinand I, Koning der Beide Siciliën (1751-1825)
  • Maria Josepha van Oostenrijk (* 19 maart 1751; † 15 oktober 1767) - verloofd met Ferdinand I der Beide Siciliën|Ferdinand I, Koning der Beide Siciliën (1751-1825)
  • Maria Karolina van Oostenrijk (* 13 juli 1752; † 7 september 1814) - 1768 gehuwd met Ferdinand I der Beide Siciliën|Ferdinand I, Koning der Beide Siciliën (1751-1825)
  • Ferdinand van Oostenrijk (1754-1806) (* 1 juni 1754; † 24 december 1806), gehuwd met Maria Beatrice d'Este, enig kind en erfgename van Ercole III d'Este, hertog van Modena (1750 - 1829)
  • Marie Antoinette (Maria Antonia) (* 2 november 1755; † 16 oktober 1793) - 1770 gehuwd met Lodewijk XVI, Koning van Frankrijk (1754-1793)
  • Maximilian Franz van Oostenrijk, (* 8 december 1756; † 27 juli 1801), Aartsbisschop, Keurvorst van Keulen

Karel Jozef, Johanna Gabriela en Maria Josepha zijn gestorven aan de pokkenziekte. Maria Elisabeth was ook besmet maar overleefde met littekens in het aangezicht.