Jan Karel Nelis

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
(Doorverwezen vanaf Jean Charles Nelis)
Ga naar:navigatie, zoeken
English.gif Pomologist from Mechelen
De Lange Schipstraat in Mechelen

Jan Karel (of Jean Charles) [de] Nelis (of Nélis), geboren te Mechelen op 27 oktober 1748 en er overleden op 7 februari 1834, woonde in de Lange Schipstraat en was als pomoloog één van de vaders van de Mechelse peren. Hij werd in de adelstand verheven, was in 1790 burgemeester van Mechelen en betrokken bij de oprichting van de Verenigde Nederlandse Staten. Dit laatste gold ook voor zijn oudere halfbroer, de filosoof, bisschop en staatsman Cornelius Franciscus Nelis.

Perenvariëteiten[bewerken]

Jan Karel Nelis was verantwoordelijk voor volgende perensoorten:

  • ‍'Bonne Theresa'‍
  • ‍'Jozef Libea'‍
  • ‍'Bonne de Malines'‍ (geboortejaar: 1814),[1] ook gekend als ‍'Coloma d’Hiver'‍ en als de 'winternelis'. Ze dankt haar wereldwijde verspreiding aan de 3e graaf van Coloma, Henri-Pierre-Philippe (geboren te Mechelen in 1748 en een kozijn van Jean-Ernest Coloma).[2][3].[4]

Winternelis[bewerken]

De winternelis is beschikbaar van april tot november en wordt beschouwd als één van de beste peren om te koken, doch ze kunnen eveneens gewoon gegeten worden ‍[5] of opgediend worden als dessert.[6]

Dit peertje onderging een aantal naamwijzigingen: De oorspronkelijke die Nelis aan deze peer gaf was ‍'Bonne de Malines'‍. In Engeland werd het geïntroduceerd onder de naam ‍'La Bonne Melinois'‍. Achteraf werd er gesproken van ‍'Nelis d’Hiver'‍ en nog later werd het de ‍'Winter Nelis'‍.[7] Onder deze Engelstalige naam is ze opgenomen in een resem naslagwerken.[8]

In 1818 werd de winternelis door het London Horticultural Society geïntroduceerd in het Verenigd Koninkrijk.[9][10]

In 1823 zond de president van die Londense Society deze perenvariëteit naar John Lowell in Roxbury ‍(en) (Massachusetts, USA), die haar doorzond naar Robert Manning in Salem (eveneens Massachusetts). Deze laatste verspreidde de ‍'Winter Nelis'‍ naar verschillende delen van deze Amerikaanse staat. In 1848 kwam op de National Convention of Fruit Growers in New York de ‍'Winter Nelis'‍ op een korte lijst van peren die werden aanbevolen voor algemene cultivatie.[11]

In 1849 kreeg de ‍'Winter Nelis'‍ een hoge rating door Andrew Jackson Downing ‍(en), de auteur van ‍'Downing's fruits and fruit trees of America'‍.[12] In de door U. Hedrick geschreven ‍'Cyclopedia of hardy fruits'‍ werd de ‍'Winter Nelis'‍ omschreven als een standaard winterpeer in de USA.[13]

Ridder[bewerken]

Voor het vele werk werd Jean Charles de Nelis in de adelstand verheven en werd hem de titel van ridder toegekend op 7 september 1822.[14]

Jean Charles [de] Nelis werd in 1810 eigenaar van het pachthof '‍' ‍ ‍'t Heiligh Graf', dat deel uitmaakte van het kasteeltje 'Hof ter Linden' te Battel.[15]

Varia[bewerken]

  • Jean Charles de Nelis was raadgever aan het Hof van Mechelen.
  • Jean Charles de Nelis was tevens een pionier op het vlak van de elektriciteit. Bekend is een uittreksel van een brief die hij schreef aan Jean-Claude Delamétherie ‍(fr) (sur la suite de ses experiments électriques), te vinden in het ‍'Journal de physique, de chimie, d’histoire naturelle et des arts'‍ uit 1812.[16]

Externe links[bewerken]

Bronnen[bewerken]

Voetnoten[bewerken]